Aithris na Co-labhairt

September 6, 2022

Co-labhairt Shoillse 2022: A’ Cur Phoileasaidhean Mion-chànain an Sàs ann an Coimhearsnachdan Ionadail

Aithris na Co-labhairt

Tha co-labhairt Shoillse, a chaidh a chumail ann an Steòrnabhagh eadar 29-31 Lùnastal 2022, a’ comhairleachadh do Riaghaltas na h-Alba, Bòrd na Gàidhlig, Ùghdarrasan Ionadail, buidhnean leasachaidh agus, gu cudromach, daoine is teaghlaichean a bhitheas a’ bruidhinn agus ag ionnsachadh na Gàidhlig a thighinn còmhla ann an spiorad co-obrachaidh agus àth-bheothachaidh. Bidh spiorad co-obrachadh in-ghabhalach ùr ro-riatanach airson aghaidh a chur ris na dùbhlain shòisealta agus dheamagrafach a tha ann airson a’ Ghàidhlig a bhrosnachadh is a thaiceadh mar chànan beò anns na coimhearsnachdan dùthchasach againn, gu sònraichte na coimhearsnachdan Gàidhlig eileanach, far an robh i, gu bho chionn glè ghoirid, na cànan làitheil.

Tha sinne ag iarraidh orrasan aig a bheil cumhachd co-dhùnaidhean a dhèanamh ann an Riaghaltas na h-Alba, Ùghdarrasan Ionadail, buidhnean leasachaidh agus institiudan acadaimigeach na leanas a dhèanamh:

1. Frèam-obrach airson co-dhùnaidhean poileasaidh na Gàidhlig agus prìomhachasan ath-bheothachaidh a stèidheachadh air an fhianais as fheàrr a tha ri fhaighinn.

2. Aithnich tro structairean taice practaigeach agus iomchaidh gu bheil feumalachdan sònraichte aig gach coimhearsnachd de luchd-labhairt agus aig gach lìonraidh de luchd-ionnsachaidh air feadh na h-Alba.

3. Misneachd agus ceannardas a dhearbhadh le bhith ag obair còmhla ann an com-pàirteachas adhartach airson coimhearsnachdan Gàidhlig a dhìon agus a leasachadh.

4. Maoineachadh agus goireasan freagarrach a chur an seilbh is a thoirt seachad, ann an dòigh chothromach agus èifeachdach, a chuireas ri taic èifeachdach do choimhearsnachdan Gàidhlig eileanach airson leasachadh Gàidhlig agus sòiseo-cultarach seasmhach a thoirt seachad.

5. Am prìomh ròl a tha aig an teaghlach agus a’ choimhearsnachd mar bhun-stèidh shòiseo-cultarach agus cànanach aithneachadh agus a chleachdadh airson a’ Ghàidhlig a ghleidheadh agus ath-bheothachadh.

6. Leasachadh na Gàidhlig ann an coimhearsnachdan eileanach a chur am broinn dòigh-obrach choileanta a ghabhas a-steach an comann-sòisealta air fad, ag aithneachadh cho fìor chudromach is a tha suidheachaidhean taiceil sòiseo-eaconamach agus sòiseo-cultarach, nam measg na h-ealain Ghàidhlig agus dualchas, mar ro-riatanasan airson brosnachadh agus dìon na Gàidhlig so-chreidsinn mar bhun-stèidh airson àm ri teachd a bhitheas seasmhach dhan Ghàidhlig anns na coimhearsnachdan eileanach againn a chruthachadh.

7. Structair taice leasachaidh na Gàidhlig ath-leasachadh agus a ghoireasachadh gu roinneil, agus na riatanasan leasachaidh diofraichte a tha aig coimhearsnachdan de luchd-labhairt is lìonraidhean de luchd-ionnsachaidh eadar-dhealaichte aithneachadh airson co-obrachadh agus co-dhùnaidhean coileantach airson gach neach aig a bheil a’ Ghàidhlig a thoirt air adhart.

8. Ath-leasachadh is neartachadh a dhèanamh air ròl leasachaidh na Gàidhlig a bhitheas aig OGE mar a’ phrìomh institiud teagaisg, ionnsachaidh agus leasachaidh airson com-pàirteachas fada nas beothaile le coimhearsnachdan Gàidhlig agus le com-pàirtichean leasachaidh a stèidheachadh; bu chòir gum bi seo a’ gabhail a-steach frèam-obrach

poileasaidh stèidhichte air fianais agus modh-obrach a tha a’ dol an sàs ris a’ phoball, stèidhichte air clàr rannsachaidh for-ghnìomhach, a chuireas aghaidh ri dùbhlain shòiseo-eaconamach agus cultarach ro-chudromach.

Co-theacsa

Tha coimhearsnachdan dùthchasach Gàidhlig ann an staing shòisealta agus dheamagrafach, agus ma chumas cùisean a’ dol mar a tha iad an-dràsta, cha bhi na coimhearsnachdan sin idir seasmhach. Cho math ri dìth-soirbheis ann am frèam-obrach poileasaidh na Gàidhlig a tha ann, a bhitheas a’ brosnachadh a’ chànain gun a bhith a’ dìon a’ chànain, chan eil e comasach, do na structairean-taice leasachaidh sòiseo-eaconamach a tha ann an-dràsta airson nan eilean, aghaidh a chur ris na diofar dhùbhlain shòisealta a tha ann.

Pròiseactan sa Choimhearsnachd

August 2, 2022

Thèid pròiseactan le ceangal dlùth ris a’ choimhearsnachd a thaisbeanadh aig a’ cho-labhairt ann an Steòrnabhagh aig deireadh a’ mhìos. Bidh sreathan de bhidiothan ann an Gàidhlig no mu dheidhinn na Gàidhlig rim faicinn ann am playlists a chaidh a chur ri chèile air làrach-lìn Guthan nan Eilean, a’ gabhail a-staigh “Stòras Beò nan Gàidheal”, “Saoghal Thormoid”, “Island Voices Series 1&2”, agus “International MOOT”.

Chan eil taisbeanadh sònraichte ann air clàr-ama na co-labhairt airson an deasbad, ach bidh iad a’ ruith gun stad aig amannan saora tron latha, gus cothrom a thoirt do dhuine sam bith sùil a thoirt orra agus ceistean a thogail mun deidhinn.

Agus faodar na playlists fhaicinn aig astar cuideachd, leis gu bheil ceanglaichean beò air a’ bhileag PDF seo, far am faighear fiosrachadh a bharrachd mun cheangal eadar Soillse agus Guthan nan Eilean, agus obair rannsachaidh eile a tha a’ dol ann an compàirteachas le oilthighean eile ann an Alba agus gu h-eadar-nàiseanta.

Tha feadhainn dhe na pròiseactan a tha air an taisbeanadh an seo fhathast a’ dol, le bhidiothan ùra gan cur riutha fad na h-ùine. ’S ann an-dè fhèin a chaidh “Cuairt Chuil Uaraich”, le Comann Eachdraidh Sgìre a’ Bhac, a chur ri Stòras Beò nan Gàidheal, as dèidh dhuinn fo-thiotalan CC a chur air a’ bhidio.

Co-labhairt sa Choimhearsnachd

July 11, 2022

Co-labhairt saor an asgaidh do dh’Eileanaich 

Tha sinn a’ tabhann àitichean saor an asgaidh sa cho-labhairt seo do dhaoine a tha a’ fuireach sna h-eileanan a chaidh a chur fon phrosbaig sa phròiseact rannsachaidh air Staing na Gàidhlig. Aig an aon àm, iarraidh sinn air eileanaich a bhith gan clàradh fhèin air làrach-lìn na co-labhairt, gus an tèid againn air planaichean cheart a chur air dòigh airson aoigheachd aig an tachartas. Leanaibh www.tinyurl.com/rootedlanguagepolicy gu Tickets, agus an uair sin chun taghadh airson bursairidh airson na co-labhairt.

Frithealadh aig astar 

Cuiridh sgioba Shoillse modhan lìbhrigidh air dòigh dhaibhsan a tha airson a’ cho-labhairt a fhrithealadh aig astar.

Taic-airgid airson siubhal 

Cuiridh Soillse taic air dòigh do dh’eileanaich taobh-a-muigh Leòdhais a tha airson a’ cho-labhairt a fhrithealadh ann an Steòrnabhagh. Gheibhear barrachd fiosrachaidh mu dheidhinn seo aig eagraiche na co-labhairt: conference2022@soillse.ac.uk

Prògram na Co-labhairt

July 5, 2022

Chaidh prògam na co-labhairt air a bheil “A’ Cur Phoileasaidhean Mion-chànain an Sàs ann an Coimhearsnachdan Ionadail” fhoillseachadh. Thèid a’ cho-labhairt a chumail ann an Steòrnabhagh 29-31/08/22 (tuilleadh fiosrachaidh an seo:  http://tinyurl.com/rootedlanguagepolicy).
 
Faodar am prògram, air ùrachadh air 24/08/22, fhaicinn an seo: 

http://www.soillse.ac.uk/wp-content/uploads/Soillse-Conference-Draft-Programme-2022-Final-version.pdf

Agus faodar geàrr-chunntasan nan taisbeanaidhean fhaicinn an seo:

http://www.soillse.ac.uk/wp-content/uploads/Gearr-chunntasan_Abstracts_Soillse_version_110822.pdf

 
 
 
 
 
 

Co-labhairt: A’ Cur Phoileasaidhean Mion-chànain an Sàs ann an Coimhearsnachdan Ionadail

June 30, 2022

Co-labhairt Eadar-nàiseanta, 29–31 Lùnastal 2022, Caladh Inn, Steòrnabhagh, Eilean Leòdhais, Alba

Tha Soillse air leth toilichte gun tèid co-labhairt eadar-nàiseanta air a bheil ‘A’ Cur Phoileasaidhean Mion-chànain an Sàs ann an Coimhearsnachdan Ionadail’ a chumail eadar 29–31 Lùnastal anns a’ Chaladh Inn, Steòrnabhagh, Eilean Leòdhais, Alba.

Tha a’ cho-labhairt seo air a cur air dòigh fo sgèith agus le taic bho Shoillse, Oilthigh na Gàidhealtachd agus nan Eilean. Am measg an luchd-bruidne a bhios an làthair tha: François Grin (Oilthigh Geneva), Pàdruig Moireasdan (Iomairtiche na Gàidhlig), Jane NicLeòid (Iomairtiche na Gàidhlig), Agnes Rennie (Urras Oighreachd Ghabhsainn), Ùisdean Robasdan (Comhairle nan Eilean Siar) agus Lowri Cunnington Wynn (Oilthigh Aberystwyth).

Tha clàradh fhathast fosgailte agus gheibhear tuilleadh fiosrachaidh aig an t-seòladh seo: [https://www.eventbrite.com/e/rooting-minority-language-policy-in-the-speaker-community-tickets-266759784697]. Thèid clàr-ama na co-labhairte fhoillseachadh san aithghearrachd.

Airson tuilleadh fiosrachaidh [http://tinyurl.com/rootedlanguagepolicy] air neo cuiribh fios thugainn: conference2022@soillse.ac.uk.

Taisbeanadh do Chomann Eachdraidh Uibhist a Tuath

June 27, 2022

Chaidh taisbeanadh a thoirt seachad do Chomann Eachdraidh Uibhist a Tuath le Iain Caimbeul agus Conchúr Ó Giollagáin air Staing na Gàidhlig mar phàirt dhen phròiseact “Aire Air Sunnd” sa bheil CEUT an sàs an-dràsta. Chaidh seo a leantail le deasbad beòthail le buill a’ Chomainn. Faodar an taisbeanadh fhaicinn an seo:

Agus seo PDF dheth.

Chaidh an taisbeanadh a lìbhrigeadh mar a’ chiad phàirt ann an sreath de bhuithtean obrach air-loidhne co-cheangailte le gnothaichean Gàidhlig gu sònraichte ann an com-pàirteachas le Guthan nan Eilean.

Seiminear air ASR ann an Gàidhlig

May 5, 2022

Chùm Soillse seiminear air-loidhne air “Progress Towards Accurate Automatic Speech Recognition” air 27/04/22, air a lìbhrigeadh le Dr Will Lamb, Àrd-òraidiche aig Oilthigh Dhùn Èideann. Bha luchd-frithealaidh an làthair le ùidh aca ann am Bascais, Friulais, agus Maltais, a bharrachd air daoine às na coimhearsnachdan Gàidhealach.

Chaidh an taisbeanadh aig Dr Lamb a chlàradh. Faodar fhaicinn an seo le ro-ràdh goirid le Stiùiriche Shoillse, an t-Ollamh Conchúr Ó Giollagáin.

Faodar PDF dhen taisbeanaidh a leughadh an seo, le ceanglaichean air an cur ann ri goireasan agus làraich eile air-loidhne.

Co-labhairt: A’ Cur Phoileasaidhean Mion-Chànain an Sàs ann an Coimhearsnachdan Ionadail

February 21, 2022

Co-labhairt Eadar-nàiseanta, 29–31 Lùnastal 2022,

Caladh Inn, Steòrnabhagh, Eilean Leòdhais, Alba

Gairm Phàipearan

Tha Soillse fìor thoilichte a ràdh gum bi co-labhairt eadar-nàiseanta air a bheil ‘A’ Cur Phoileasaidhean Mion-chànain an Sàs ann an Coimhearsnachdan Ionadail’ gu bhith ann eadar 29–31 Lùnastal anns a’ Chaladh Inn, Steòrnabhagh, Eilean Leòdhais, Alba.

Tha a’ cho-labhairt seo air a cur air dòigh fo sgèith agus le taic bho Shoillse, Oilthigh na Gàidhealtachd agus nan Eilean. Tha an luchd-labhairt a leanas gu bhith an làthair: François Grin (Oilthigh Geneva), Pàdruig Moireasdan (Iomairtiche na Gàidhlig), Jane NicLeòid (Iomairtiche na Gàidhlig), Agnes Rennie (Urras Oighreachd Ghabhsainn) agus Lowri Cunnington Wynn (Oilthigh Aberystwyth).

Thèid gabhail ri taisbeanaidhean eadar 250 agus 300 facal (gun a bhith a’ toirt a-staigh tùsan) anns a’ Bheurla no anns a’ Ghàidhlig le eachdraidh-beatha ghoirid (gun a bhith nas fhaide na 150 facal), agus anns a bheil iomradh mu bhuntanas, mar a chithear iomchaidh, agus anns a bheil taghadh am bi sibh an làthair ann an Steòrnabhagh no air-loidhne. Tha ceann-latha 20 Cèitean 2022 airson geàrr-chunntasan a chur a-staigh. Bhitheamaid fada nur comain nan cuireadh sibh ur geàrr-chunntas no ceistean thugainn aig conference2022@soillse.ac.uk cho fada ’s a bhios iad a’ freagairt ri tèama na co-labhairt. Tha bursaraidhean rim faotainn airson oileanaich agus luchd-rannsachaidh. Bu chòir do thaisbeanaidhean a bhith 20 mionaid a dh’fhaid gus am bi 10 mionaidean ann airson cèistean agus deasbad.

Thathar an dòchas gun tèid a’ cho-labhairt air adhart san dòigh àbhaisteach ach, mura tèid, tha planaichean eile againn gus an tèid a cur air dòigh mar cho-labhairt mheasgaichte le taisbeanaidhean ri fhaotainn air-loidhne, agus luchd-labhairt agus luchd-èisteachd ann an Steòrnabhagh (ma bhios sin comasach agus a’ dol leis na riaghailtean a dh’fhaodadh a bhith ann aig an àm ud) cho math ris an fheadhainn air-loidhne. Cosgaidh a’ cho-labhairt £50 gach neach, ged a bhithear an làthair san taigh-òsta no air-loidhne (ach chan urrainear cosgais an lùib siubhal no àite-fuirich a phàigheadh air ais idir ma thèid a’ cho-labhairt air adhart mar bu mhiann leinn), agus tha sin a’ toirt a-staigh suipear na co-labhairte dhan fheadhainn a bhios ga h-iarraidh. Thèid barrachd fiosrachaidh mu chlàradh is eile a sgaoileadh a dh’aithghearr.

Airson tuilleadh fiosrachaidh, cuiribh fios thugainn: conference2022@soillse.ac.uk.

Gus Gairm Phàipearan a thoirt a-nuas na riochd PDF: http://www.soillse.ac.uk/wp-content/uploads/GaP-2022-Soillse-Co-labhairt.pdf

Clàradh airson na co-labhairt: Eventbrite.com

“Talking Points” le Tormod

January 18, 2022

Sreath de dheasbadan air an clàradh air Cànanan ann an Cunnart, Cànanan air an Rangachadh, agus Cànanan Taobh ri Taobh.

Sna seachdainnean mu dheireadh dhen phròiseact Mediating Multilingualism thàinig na com-pàirtichean eadar-nàiseanta sna h-oilthighean ann an Alba, Diaimeuga, agus sna h-Innseachan còmhla airson cuspairean san robh ùidh aca uile a dheasbad cuide ri luchd-labhairt às an Rioghachd Aonaichte aig a bheil cànanan choimhearsnachd. Chleachd iad pìosan a-mach à Saoghal Thormoid airson na deasbadan, a chaidh a chumail sa Bheurla, a thòiseachadh. Chaidh na còmhraidhean seo a chlàradh, agus tha iad a-nis ri fhaighinn air sianal YouTube Guthan nan Eilean.

Bheir an clàr shìos ceanglaichean ris na deasbadan gu lèir, cuide ris na criomagan le Tormod MacGill-Eain a’ bruidhinn. Gheibhear pròiseactan ceangailte a bharrachd air duilleagan Institiud Rannsachaidh Cànain Oilthigh na Gàidhealtachd ‘s nan Eilean.

Cuspair

Còmhradh Clàraichte Criomag à Saoghal Thormoid

Language Endangerment:
Gaelic Trajectory?

Talking Points 1 Saoghal Thormoid clip 1

Language Hierarchies:
English Ascendancy?

Talking Points 2 Saoghal Thormoid clip 2
Language Contact:
Bilingual Balance?
Talking Points 3 Saoghal Thormoid clip 3

Duais na Gàidhlig

November 17, 2021

Meal a naidheachd air a’ bhuidheann GARG aig Oilthigh Dhùn Èideann airson Duais na Gàidhlig fhaighinn airson na h-obrach a rinn iad air aithneachadh cainnt.